طالقان

   در اين ميان، تلاشي همگاني براي پرورش گياهان و جانوران ضد آفات نباتي، در سراسر جهان آغاز و مشخص شده است انواع حشرات از جمله گونه هايي از زنبورها، پروانه ها و كفشدوزك ها، در مبارزه و دفع آفات مثل شته و سن غلات نقش اساسي دارند. اما كفشدوزك ها فراوانتر و معروف ترند. بد نيست بدانيم كه در كشور ما از ديرباز، كفشدوزك ها مورد توجه مردم قرار داشته اند و در نواحي مختلف ايران در قصه ها و گفتارهاي آميخته به افسانه،از اين حشره به نيكي ياد شده است. نقل قول ها و قصه ها درباره كفشدوزك، كه سينه به سينه نقل شده، در واقع پوششي براي حفظ زندگي و نسل اين موجود است. از جمله در بسياري از نقاط ايران مانند طالقان، هنوز هم وقتي كفشدوزك در جايي پيدا مي شود، مردم سعي مي كنند به آرامي آن را بر نوك انگشتان دستشان پرواز بدهند و از قديم چنين گفته شده كه وقتي يك پسر جوان دم بخت كفشدوزكي را پرواز مي دهد، مي تواند با توجه به سمت پرواز آن، دريابد كه همسر آينده اش از كدام سو مي آيد. به همين دليل در طالقان از كفشدوزك با نام محلي - زُن بَبُرك (به ضم ز، سكون ن، فتح ب اول، ضم ب دوم وسكون ك) كه در گويش محلي، به معني راهنماي خير است، ياد مي شود. به همين ترتيب در ديگر مناطق ايران از كفشدوزك به اعتبار قصه ها و افسانه هايي كه براي اين حشره مفيد بر سر زبان هاست مراقبت به عمل مي آيد.وقتي به ريشه اين فرهنگ بومي رجوع كنيم، در مي يابيم، كفشدوزك ها مهم ترين دشمن آفت زيانبار شته هستند، بي آنكه خود دشمن طبيعي داشته باشند. پس اجداد ايرانيان بدرستي به نقش آفت زدايي اين حشره آگاهي داشته اند و سعي كرده اند، نسل آن را تحت پوشش انبوهي از قصه ها، افسانه ها و آيين هاي دوست داشتني حفظ كنند، واقعيتي كه پس از هزاران سال امروزه با پژوهش هاي علمي كشف شده است.
    

نشريه انرژي، شماره8