خمسه
درگاه نامه ایران باستان دوازده ماه سی روزه و پنج روز و اندی که خمسه مسترقه نامیده میشود که با اینکه در آخر سال قرار می گرفت نشان از آشفتگی پیش از آفرینش بود در عید دوازده روز جشن می گرفتند و به جشن و پایکوبی می پرداختند برابر دوازده ماه سال و هر روز معرف یک ماه بود و روز سیزدهم نماد خمسه مسترقه* است که معرف آشوب نخستین جهان پیش از نظم و آفرینش می باشد.چون سیزده معرف آشوب ازلی پیش از آفرینش است. هر نوع آشوب پیش از نظم گرفتن نحس محسوب می شده و بی نظام به شمار می آمده دنیا پس از برقراری نظم مقدس می شود پنج روز (خمسه) مقدس نیست.پس به در هم مقدس نیست و به عبارتی نحس است در گذشته مراسم از خانه بیرون زدن و جشن و پایکوبی در اماکن عمومی و گاه مراسم ارجی** برگزار می شده که آثارش تا دوره صفویه هم مشاهده می کنیم مثلا در دوره صفویه زنان که همه چادر به سر می زدند در روز سیزده نوروزی بی روبند و چادر به خیابان می آمدند مراسم دیگر به آب سپردن سبزه است که هنوز هم رواج دارد و ریشه در اعتقادات آناهیتایی *** ایرانیان باستان دارد که از جمله آن نوشتن آرزوها در نامه ای و سپردن آن به آب است که نمونه های آن مانند نوشتن نامه به افراد مقدس و انداختن در چاه ومقدس و پاک شمردن آب و... هنوز هم وجود دارد. و دیگر سبزه گره زدن برای دختران دم بخت که باز هم به نوعی برگرفته از همان آیینهای کهن است.
رسم جالبی در میان مردمان روستایی در منطقه طالقان به نام فشندک وجود دارد که در روز 13 به در پس از سپری کردن 13 به در در کوه و دشت هنگام غروب در دشتی که در بالای روستا قرار دارد جمع می شوند و از چشمه ای به نام مراد او (آب مراد) به نیت سلامتی و سالی خوش آب می نوشند و یا به عضو درد مند خود می مالند که معتقدند در این روز این آب شفا بخش است که این نیز می تواند مصداقی از ریشه کهن این رسم در دوره آناهیتا پرستی ایرانیان باشد که در آن دوره اعتقاد به شفا بخشی آب و ... در میان مردم وجود داشته هر چند این قضیه هم پس از اسلام آوردن منطقه صبغه ای مذهبی به خود گرفته و محلی ها معتقدند که این چشمه در جای پای اسب امام علی (ع) جوشیده است . از این دست اعتقادات برای رفع نحوست 13 روز بهار در جای جای این مرز و بوم فراوان می توان یافت.
__________________________________
*خمسه مسترقه یا پنجه دزدیده : آشوب ازلی را در این پنج روز مجسم می کردند و به این مفهوم که نظم و قانون در این پنج روز وجود ندارد در این ایام مراسم ارجی و یا در بین النهرین زنای مقدس رواج داشته همچنین مراسم میر نوروزی نیز بوده به این ترتیب که دزدی حاکم می شده و در گوش فرمانروا می زده این به نحوی آشوب و بی نظمی حساب می شده
**ارجی(به ضم الف) همبستری گروهی
***آناهیتا الهه آب و باروری
منبع:ازاسطوره تا تاريخ دکتر مهرداد بهار و مردم مهمان نواز فشندک (دهی در طالقان) که ۱۳ به در مهمان آنها بوديم
**************************